Geestelijk gezondheidscentrum

uw psychische klachten en problemen te verminderen

Verschillende vormen van psychotherapie.

 

Gedragstherapie
Het gedrag van een cliënt staat centraal. Iedereen doet, denkt en handelt op een bepaalde manier. In de loop van ons leven hebben we veel gedrag aangeleerd. Gedragstherapie gaat ervan uit dat het ook mogelijk is om gedrag weer af te leren. In de therapie wordt er gewerkt aan een concreet probleem of aan een bepaalde klacht. Stapsgewijs werkt de cliënt aan een van tevoren geformuleerd doel. In een gedragstherapie kan de cliënt leren om situaties anders aan te pakken, waardoor hij minder last heeft van het probleem dat in de therapie centraal staat.

Psychoanalyse en psychoanalytische psychotherapie zijn twee vormen van psychotherapie die dezelfde uitgangspunten hanteren. Zij gaan ervan uit dat wij gevormd worden door belangrijke ervaringen met andere mensen, die diepe indruk op ons hebben gemaakt. We zijn boos, bang of onzeker zonder precies te weten waar dergelijke gevoelens vandaan komen. Het doel van de psychotherapie is het bewust maken van verborgen gevoelens en gedachten. Daardoor krijgen we inzicht in de oorsprong van problemen en kunnen we nare ervaringen gaan verwerken.

In cliëntgerichte psychotherapie staan de ervaring en de persoonlijke ontwikkeling van de cliënt centraal. Uitgangspunt van de therapie is dat de cliënt leert ervaren wat zijn eigen, unieke gedachten en gevoelens zijn, zodat hij of zij meer in contact komt met zichzelf. Als iemand zijn gevoelens kan ervaren en aanvaarden, is hij beter in staat om met moeilijke situaties in het leven om te gaan. Daardoor ontstaat ruimte voor persoonlijke ontwikkeling.

Relatietherapie en gezinstherapie zijn twee vormen van psychotherapie die ook wel systeemtherapie worden genoemd. De term systeem duidt op de sociale systemen of netwerken waar iedereen deel van uitmaakt: het gezin, de partnerrelatie, werk en vriendenkring. Kenmerkend voor deze vormen van therapie is dat partners of gezinsleden samen in psychotherapie zijn. In de therapie staan de problemen van de betrokkenen centraal. De psychotherapeut kijkt vooral naar de wisselwerking tussen partners of gezinsleden. Het is niet mogelijk om strakke scheidslijnen aan te brengen tussen deze therapievormen. De invalshoek is anders, maar er zijn ook overeenkomsten tussen de verschillende vormen van therapie. Ze hebben elkaar in de loop der tijd ook beïnvloed.

Andere vormen van psychotherapie zijn ingedeeld naar het aantal deelnemers en/of het type cliënten:
Groepspsychotherapie vindt plaats in een groep met anderen. In een groepspsychotherapie gebeuren dingen in het contact met anderen, die vergelijkbaar zijn met het gewone leven buiten de therapie. Tijdens de therapie kun je erachter komen wat anderen bij je oproepen. Dat biedt aanknopingspunten voor de therapie. Er zijn verschillende soorten groepspsychotherapie. De therapie kan georiënteerd zijn op de gedragstherapie, de psychoanalytische psychotherapie of de cliëntgerichte psychotherapie.

Kinder- en jeugdpsychotherapie richt zich op kinderen en jongeren tot ongeveer twintig jaar. Een kinder- of jeugdpsychotherapeut werkt samen met het kind of de jongere aan de problemen, op een manier die is aangepast aan de leeftijd en ontwikkelingsfase van het kind. In een kindertherapie is spelen vaak belangrijker dan praten. Meestal worden de ouders of verzorgers bij de therapie betrokken.

Hoe gaat de psycholoog of therapeut te werk?
Een psycholoog of therapeut kan op verschillende manieren te werk gaan. Iedere psycholoog of therapeut is anders. De psycholoog of therapeut zal nagaan wat het beste bij u past en met u overleggen over de werkwijze tijdens de therapie. Die is onder meer afhankelijk van de aard van uw problemen en het doel van de therapie. Op basis hiervan wordt de keuze gemaakt voor een bepaalde vorm van psychotherapie. Bij sommige vormen van psychotherapie stelt de psycholoog of therapeut zich erg actief op: hij stelt vragen, structureert het gesprek en geeft opdrachten of adviezen. Het is mogelijk dat u huiswerk krijgt. De psycholoog of therapeut kan u bijvoorbeeld vragen om een dagboek bij te houden, of te oefenen met iets waar u moeite mee heeft. Bij andere vormen van therapie is de psycholoog of therapeut minder actief en laat hij het initiatief meer aan u, om te bespreken wat u bezighoudt.

Hoe lang kan psychotherapie duren?
Het is niet precies te zeggen hoe lang een psychotherapie zal duren. De duur van de therapie verschilt van persoon tot persoon en is onder meer afhankelijk van de aard van uw problemen, van uw wensen en mogelijkheden en van het soort therapie dat u krijgt. Meestal heeft u één keer per week een gesprek met een psychotherapeut. Voor andere mensen geldt: eens in de twee weken of twee maal per week. Uw psycholoog of therapeut zal in het begin de vermoedelijke duur van de therapie met u bespreken. In de loop van de therapie kan blijken dat het nodig is om langer door te gaan. Het kan ook zijn dat de therapie korter duurt dan verwacht. De duur van psychotherapie varieert over het algemeen van enkele maanden tot enkele jaren.

Psychotherapie, ja of nee ?
Het kan zijn dat u op eigen initiatief in psychotherapie wilt gaan, of dat u dat advies hebt gekregen van een hulpverlener. Wanneer neemt u nu de beslissing om in psychotherapie te gaan? Als u hulp zoekt voor psychische problemen, is een gesprek met uw huisarts een goede eerste stap. De huisarts kan u helpen om problemen op een rijtje te zetten en u informeren over mogelijkheden van hulpverlening. Psychotherapie is niet de enige mogelijkheid. Soms is hulp van een maatschappelijk werker meer aangewezen. In overleg met uw huisarts kunt u bepalen of u wilt worden doorverwezen naar een psycholoog of therapeut. Psychotherapie is niet iets dat je zomaar doet. Psychotherapie vraagt om de bereidheid om uzelf, uw persoon, uw gedrag, uw gedachten en gevoelens onder de loupe te nemen en daar samen met een psycholoog of therapeut naar te kijken en mee aan de sIag te gaan. Dat kost veel energie en vaak duurt het een tijd. Psychotherapie is een intensieve vorm van hulpverlening. Het confronteert u met pijnlijke gevoelens. Dat kan spanningen en angst oproepen en dat moet u willen en aankunnen. Wie verdriet heeft en troost zoekt, kan meestal bij een goede vriend of vriendin terecht of bij de eigen partner. Vaak vinden mensen zelf een oplossing voor psychische problemen, of voelen zij zich na een tijdje weer beter. Psychotherapie is een vorm van psychische hulp die aangewezen is als het niet mogelijk lijkt om psychische klachten of problemen in uw eentje of met hulp van vrienden op te lossen.

Wat aan psychotherapie vooraf gaat
Vóór de psychotherapie van start kan gaan, moet eerst duidelijk zijn wat er aan de hand is. U krijgt daarom een uitnodiging voor een kennismakingsgesprek, meestal intakegesprek genoemd. De intake kan uit meerdere gesprekken bestaan. Tijdens deze gesprekken zal de psychotherapeut trachten uw problemen zo goed mogelijk in kaart te brengen. Hij of zij zal u mogelijk vragen stellen over uw huidige situatie, uw werk, uw hobby's, uw relatie(s). Van belang is ook uw voorgeschiedenis. Wat hebt u zoal meegemaakt, hoe is uw leven tot nu toe verlopen; wat ervaart u als positief en wat als negatief? Het kan zijn dat aan u gevraagd zal worden om één of meer vragenlijsten in te vullen, om klachten en problemen te verduidelijken. Ook zal de psycholoog of therapeut u vragen wat u tot nu toe heeft geprobeerd om de problemen op te lossen en wat u nu wilt; welke ideeën u heeft over het veranderen van uw situatie. Op basis van deze gegevens zal de psycholoog of therapeut een (voorlopige) diagnose stellen. De psycholoog of therapeut maakt ook een inschatting van uw incasseringsvermogen en van uw persoonlijke omstandigheden om te beoordelen of psychotherapie een passende vorm van hulp is. Een psychotherapie kan heftige gevoelens losmaken en angst of spanningen met zich meebrengen. Dat moet u wel aankunnen. Als iemand in zijn privéleven grote veranderingen doormaakt of recent nare dingen heeft meegemaakt, kan psychotherapie te veel zijn op dat moment. Het kan zijn dat de psycholoog of therapeut u adviseert om een andere vorm van hulp te kiezen of dat hij vindt dat het niet het juiste moment is om in psychotherapie te gaan. In een adviesgesprek zal de psycholoog of therapeut de mogelijkheden voor psychotherapie met u bespreken en u een voorstel doen voor een bepaalde vorm van therapie. Hij zal u ook in grote lijnen uitleggen wat de therapie inhoudt. Op basis van de gekregen informatie kunt u beslissen of de therapie u iets lijkt. Het is verstandig om er rustig over na te denken, voor u een beslissing neemt. Misschien wilt u meer weten over de voorgestelde therapie en heeft u nog vragen. Het is van belang om te weten of er andere behandelmogelijkheden zijn. Voor u met de psychotherapie kunt beginnen moet duidelijk zijn wat de kosten zijn en hoe de therapie betaald gaat worden. Vraag ook om uitleg over eventuele vaktermen.

Het verloop van de behandeling
Als u na de intake besluit om in psychotherapie te gaan, begint de eigenlijke therapie. Om het verloop van een psychotherapie weer te geven, zouden we de therapie kunnen indelen in fasen: een oriëntatiefase, een werkfase en een eindfase. De intakefase gaat daar nog aan vooraf. Een dergelijke schematische indeling komt niet letterlijk overeen met de werkelijkheid. Hoe de fasen er precies uitzien, is voor elke therapie anders. De beginperiode is de oriëntatiefase. U verkent samen met de psycholoog of therapeut het probleem of de problemen en langzamerhand wordt duidelijk waar u in de therapie naartoe werkt. Ondertussen raakt u meer bekend en vertrouwd met elkaar. Deze fase neemt meerdere gesprekken in beslag. Na enkele gesprekken stelt de psycholoog of therapeut een behandelplan op. Daarna volgt de werkfase. In deze periode werkt u met de hulp van uw psycholoog of therapeut aan uw problemen. Hoe dat in zijn werk gaat, verschilt van persoon tot persoon. In de gesprekken kan van alles aan de orde komen: hoe het de afgelopen periode is gegaan, wat er goed gaat; wat u dwarszit, dingen van vroeger die besproken moeten worden. Deze fase kan enkele maanden in beslag nemen, soms langer. Als u zich beter voelt en/of het doel van de therapie is bereikt, volgt de eindfase van de therapie. U bouwt het contact af of u stopt, in overleg met de psychotherapeut. Als u stopt, is het van belang om te weten of u na afloop van de therapie nog bij de psycholoog of therapeut terecht kunt. Dat is bijna altijd zo; tenzij iemand bijvoorbeeld verhuist of van instelling verandert. Psychotherapie is een proces, dat gepaard gaat met hindernissen, met ups en downs. Het is niet zo dat u zich iedere week wat beter gaat voelen. Psychotherapie is vaak hard werken. Het kan zijn, dat u zich soms slechter voelt, of het idee hebt dat u vastloopt. Dat is vaak onvermijdelijk, omdat nare of moeilijke dingen het onderwerp zijn van de therapie. Dat hoort allemaal bij de therapie. Maar uiteindelijk moet u er beter van worden. Een goede psycholoog of therapeut helpt u door de moeilijke perioden heen.

De therapie beëindigen
Over het algemeen besluiten cliënt en psycholoog of therapeut in overleg wanneer de therapie stopt. Het kan zijn dat u de therapie wilt beëindigen, maar dat uw psycholoog of therapeut daar anders over denkt. Als cliënt staat het u vrij op elk gewenst moment de therapie te beëindigen. Het is wel verstandig om de reden van uw vertrek met uw psycholoog of therapeut te bespreken. U kunt daar allebei van leren. Een psycholoog of therapeut mag de therapie alleen tegen uw wens in stopzetten als hij daarvoor gewichtige redenen heeft. Dergelijke redenen kunnen zijn : iemand betaalt niet, komt regelmatig niet opdagen of bedreigt de psycholoog of therapeut. De psycholoog of therapeut kan de behandeling ook beëindigen als hij of zij gegronde redenen heeft om te concluderen dat u geen baat heeft bij de therapie. In dat geval mag de psycholoog of therapeut u niet zo maar op straat zetten, maar moet hij u helpen een alternatief te vinden.

Het resultaat van de therapie
Psychotherapie heeft tot doel psychische klachten te verminderen. Vaak, maar niet altijd lukt dat. Van tevoren is niet precies te voorspellen wat het resultaat van de therapie zal zijn. Dat is onder meer afhankelijk van de aard van de problemen en van iemands mogelijkheden. Aan nare omstandigheden zoals een laag inkomen of werkloosheid kan de therapie niets veranderen. Een geslaagde psychotherapie garandeert ook niet dat u de rest van uw leven gelukkig zult zijn. Met behulp van psychotherapie is het wel mogelijk om problemen meer hanteerbaar te maken. Veel mensen hebben baat bij psychotherapie. De inzet van de cliënt is daarbij even belangrijk als de deskundigheid van de psycholoog of therapeut. Sommige mensen houden echter last van psychische problemen of hebben te kampen met terugkerende klachten.

De psycholoog of therapeut en de cliënt
Wat mag een psycholoog of therapeut wel en niet?
Een psycholoog of therapeut moet zich bij de uitoefening van zijn beroep aan bepaalde regels houden. Deze regels staan in de beroepscode voor psycholoog of therapeut. In de beroepscode staat onder andere, dat een psycholoog of therapeut zorgvuldig te werk moet gaan, met respect voor u als cliënt. Uw psycholoog of therapeut mag u nergens toe dwingen. Als de psycholoog of therapeut u vraagt iets te doen of te zeggen en u wilt dat niet, hoeft u daar geen gevolg aan te geven. Verder stelt de beroepscode duidelijk dat er sprake is van een strikt beroepsmatig contact. Zo is het bijvoorbeeld niet toegestaan om contact te hebben buiten de therapie om. Het kan gebeuren dat u verliefd wordt op uw psycholoog of therapeut. Uw psycholoog of therapeut mag daar nooit op ingaan en mag u zeker niet vragen om met hem of haar te vrijen. Een vriendschappelijk, erotisch of seksueel contact tussen psycholoog of therapeut en cliënt verstoort de behandeling. Hetzelfde geldt voor andere dingen die buiten het kader van de therapie vallen. Uw psycholoog of therapeut mag u bijvoorbeeld ook niet vragen werkzaamheden voor hem te verrichten en hij mag in principe geen cadeaus van u aannemen. Omgekeerd is het zo, dat de psycholoog of therapeut van u mag verwachten dat u hem of haar met respect bejegent en dat u zich aan afspraken houdt.

Recht op informatie
De psycholoog of therapeut moet u informeren over alles wat voor u van belang kan zijn in het kader van een psychotherapie. Hij moet u vertellen wat hij denkt dat er aan de hand is, wat de therapie in grote lijnen zal inhouden, wat het doel van de behandeling is en hoe lang de therapie vermoedelijk zal duren. Dit alles moet de psycholoog of therapeut met u bespreken. Op grond van deze informatie kunt u toestemming geven voor de behandeling. Ook tijdens de therapie moet de psycholoog of therapeut u informeren. U mag van uw psycholoog of therapeut verwachten dat hij uw vragen beantwoordt, het verloop van de behandeling met u bespreekt en regelmatig met u nagaat in hoeverre de therapie tot de gewenste resultaten leidt. De psycholoog of therapeut mag u bij hoge uitzondering bepaalde informatie onthouden, als hij denkt dat u daarvan ernstig nadeel zult ondervinden.

Geheimhouding van uw gegevens
Alles wat u uw psycholoog of therapeut vertelt is vertrouwelijk. Hij of zij mag daarover geen mededelingen doen aan anderen zonder uw schriftelijke toestemming. Uw psycholoog of therapeut hoeft niet aan u te vragen of hij of zij over u van gedachten mag wisselen met vakgenoten.

Uw dossier
Uw psycholoog of therapeut is verplicht een dossier bij te houden over het verloop van de therapie. Een goede verslaggeving is onderdeel van een professionele werkwijze. U mag vragen uw dossier in te zien, eventueel door tussenkomst van een vertrouwenspersoon (op dit moment een arts). De psycholoog of therapeut is verplicht uw dossier zorgvuldig te bewaren, tot 10 jaar nadat de therapie is afgesloten.

Rechten van jongere cliënten
Als een kind of jongere in psychotherapie gaat, gebeurt dat meestal in overleg met de ouders of verzorgers. Als een kind jonger is dan 12 jaar, worden de ouders vaak nauw bij de behandeling betrokken. Bij een kind van die leeftijd zijn de ouders bevoegd om beslissingen te nemen met betrekking tot de behandeling. Als de leeftijd van het kind tussen de 12 en de 16 jaar ligt, weegt de mening van ouders en kind even zwaar. Vanaf 16 jaar neemt een cliënt zelf beslissingen. De ouders worden uitsluitend dan bij de behandeling betrokken als de jongere daarmee akkoord gaat.

Wanneer kan een psychologe en therapeute geraadpleegd worden?
Onder psychische of psychologische problemen vallen heel wat klachten die we hier onmogelijk allemaal kunnen opsommen. We benadrukken dus dat je eventueel met een probleem kunt kampen die je niet op onze lijst zult terugvinden.
In onze voorbeelden die we hier opgeven zal je merken dat je een psycholoog of therapeut kan raadplegen zowel voor dagdagelijkse problemen als voor ernstig psychisch lijden.

We geven een uitgebreide lijst met klachten of problemen:
- angst of paniekaanvallen
- neerslachtigheid
- gedragsproblemen
- communicatieproblemen
- opvoedingsproblemen
- relationele problemen: wat doe ik fout, waar zijn mijn gevoelens naar toe, scheiden of blijven, kunnen we nog iets doen om onze relatie te redden?
- hechtingsproblemen
- seksueel misbruik
- seksueel geweld
- adoptie
- eetproblemen: bv emotioneel eten, gebrek aan eetlust mogelijks samenhangend met psychische problemen, weigering van voedsel bij kinderen...
- gebrek aan assertiviteit: bv voor jezelf opkomen, eigen mening geven, grenzen stellen,…
- zelfvertrouwen:minderwaardigheidsgevoel, negatief zelfbeeldbeeld…
- woede-aanvallen
- problematisch perfectionisme
- jaloersheid
- problemen in kader van onderwijs: studiekeuze, leermoeilijkheden, eventueel gelinkt aan psychisch lijden
- pesterijen op werk of school
- ongewenste intimiteiten op werk of op school
- job (her) oriëntatie
- traumaverwerking
- rouw
- aandachts- en concentratieproblemen
- ADD
- ADHD
- emotionele problemen voor of na een bevalling
- relationele moeilijkheden na een bevalling
- problemen met een huilbaby
- depressie
- pre- en postnatale depressie
- zelfmoordgedachten
- psychische lijden na een traumatische ervaring
- dwanghandelingen
- dwanggedachten
- eetstoornissen: anorexia nervosa, boulemia nervosa
- fobie
- angst- of paniekstoornis
- automutilatie

Uiteraard kan het voorkomen dat je psychisch lijden ervaart zonder het probleem te kunnen benoemen of te kunnen zeggen waar het mee te maken heeft, ook dan is het de bedoeling samen met de psycholoog of therapeute het psychisch lijden te exploreren en bespreekbaar te maken.
Iedereen kan op eigen initiatief of op advies van een arts een psycholoog of therapeut consulteren voor psychologische problemen of psychosomatische klachten.

Enkele definities van psychologische klachten of problemen:

Depressie:
Een depressie is een moeilijk te omschrijven ziektebeeld. Dat komt omdat depressieve klachten een onderdeel van het leven zijn. Ieder mens voelt zich al wel eens verdrietig, lusteloos, of ziet het leven somber in. Dit is nog geen depressie. Er is pas sprake van een depressie wanneer de depressieve klachten minimaal twee weken aanhouden én wanneer de depressie stemming de dagelijkse bezigheden verstoort. Hoe de klachten zich uiten is per persoon verschillend. Ook de hevigheid van de depressie varieert van persoon tot persoon. Een depressie is niet zeldzaam, zeker niet bij ouderen. Uit onderzoek is gebleken dan 15 tot 20% van hen een lichte vorm van depressie heeft. In de meeste gevallen is een depressie goed te behandelen.

Eenzaamheid:
Ieder mens heeft behoefte aan contact met andere mensen. De één meer dan de ander. Dat maakt dat eenzaamheid een moeilijk te definiëren begrip is. Algemeen kan gesteld worden dat eenzaamheid het negatieve verschil is tussen de contacten die een mens heeft en de contacten die hij zou willen hebben. Daarbij gaat het zowel om de hoeveelheid als om de kwaliteit en diepgang van deze contacten. Eenzaamheid komt voor in verschillende gradaties. Langdurige eenzaamheid heeft z'n uitwerking op de gezondheid, niet alleen psychisch maar ook lichamelijk. Vooral veel ouderen zijn matig tot ernstig eenzaam. Mensen die in een sociaal isolement zitten komen daar op eigen kracht moeilijk uit.

Rouwverwerking:
Rouw is een reactie op een groot verlies. Het belangrijkste daarvan is het verlies van een dierbare door overlijden. Rouw komt echter ook voor na het verlies van een baan, een relatie of gezondheid. Verlies is een ingrijpende verandering in iemands leven. Het kost moeite die verandering onder ogen te zien, te verwerken en te accepteren. De weg naar acceptatie is het rouwproces. Hoe lang een rouwperiode duurt is voor iedereen verschillend. Dat geldt ook voor de manier waarop een rouwende zich uit. Contact met anderen speelt in veel gevallen een belangrijke rol in het verwerkingsproces.

ADHD:
ADHD is de afkorting voor aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit. Kinderen met ADHD zijn rusteloos, impulsief en kunnen zich moeilijk concentreren. ADHD komt het meest voor bij kinderen tussen vier en zestien jaar. Lange tijd werd ADHD gezien als een psychische stoornis van kinderen maar volwassenen hebben ook ADHD. Zij hebben minder last van hyperactief gedrag maar hebben vooral last van concentratiestoornissen en innerlijke onrust. Ze kunnen chaotisch en rusteloos zijn, komen nogal eens te laat op afspraken, praten druk en veranderen dikwijls van baan. ADHD komt vaak samen voor met opstandig of agressief gedrag, waardoor het lastig is om ADHD vast te stellen. Bij jongens is dit vaker het geval dan bij meisjes.

Missie en visie van de psychologen en therapeuten:

De Missie:
De psychologen en therapeuten willen kinderen, jongeren, jongvolwassenen, volwassenen, koppels, gezinnen en hun omgeving ondersteunen om tot een optimale ontwikkeling, functioneren en welbevinden te komen, vanuit een kleinschalige, zorgzame, eigenzinnige benadering. De psychologen en therapeuten bieden ontwikkelingsgerichte zorg, gericht op het maximaliseren van de eigen mogelijkheden en rekening houdend met eventuele beperkingen.

De visie:
Een mens is meer dan zijn diagnose In de hulpverlening wordt de diagnose steeds belangrijker. Het vaak nodig om toegang te krijgen tot zorg, maar het zegt niets over het unieke van ieder mens en ieder situatie. Het is belangrijk voor behandeling om een diagnose te stellen en te werken volgens richtlijnen, maar ook te beseffen dat een diagnose en richtlijnen ieder mens tekort doet.

Contact als basis voor ontwikkeling
Iedereen ontwikkelt zich in en aan contact, ook als dit contact verstoord is geraakt of er beperkingen zijn. In de zorg moet contact zo gehanteerd worden door ouders, omgeving of zorgverleners dat contact weer vertrouwd wordt. Zo kan je jezelf weer gaan ervaren in relatie met de ander en jezelf van hieruit ontwikkelen.
Contact moet menselijk en herkenbaar blijven.

Zorg en stimulatie
Om je te ontwikkelen moet je jezelf goed voelen. Dit vraagt dat mensen zorg voor je hebben als je het even niet meer weer of kunt. Hierna moet je ook ondersteund en uitgedaagd worden om een volgende stap te ondernemen.

Zo normaal als mogelijk
Niemand wil in negatieve zin verschillen van anderen. We zoeken een ondersteuning die zo dicht mogelijk bij het normale leven ligt. Als er behandeling nodig is, doen we dit op een normale manier. We werken vanuit een ongedwongen en huiselijke sfeer en gebruiken dingen uit het gewone leven.

Talenten doen er toe
Problemen horen bij het leven, maar kansen liggen bij het uitbuiten van je talenten en het opheffen van je zwakke kanten.

Leren van ervaring
Als cliënt heb je de meeste ervaring over jezelf en je omgeving. Ervaringen die dus leuk en niet leuk zijn. Deze ervaringen geven altijd informatie. We kijken samen met jou naar wat goed is gegaan, wat mis is gegaan en vergelijken eerdere ervaringen met hoe het nu gaat. Samen vinden we dan de aanknopingspunten voor verandering en werken hier aan.

Partners voor het leven.
Wat zijn de kenmerken van een goed koppel?
Koppels kunnen partners voor het leven worden. Maar de titel wijst erop dat het niet alleen belangrijk is om ' de ware Jacob ' te vinden! Dat is alleen maar een toegangsticket. Eénmaal bij elkaar is het aan het koppel om het potentieel dat erin zit - om partners voor het leven te worden - te realiseren. Een levensgezel is iemand met wie je een levenswerk uitbouwt. Je moet daarvoor de nodige vaardigheden hebben en/of aanleren. Meestal begint een relatie vanuit een erg romantische roes, dat magische gevoel, de kick van de liefde. En daarna na de wittebroodsperiode, vraag je je af "Waar zit nu die persoon die op een magische manier al mijn wensen ging vervullen?" Snel komen er een stel uitdagingen op de proppen, problemen en verschillen die moeten opgelost worden. En men gaat zich soms al afvragen, is die ander wel de 'juiste' partner? In sommige gevallen begint hier het werk van de psycholoog of therapeut. Je moet je ook realiseren dat beide partners allerlei zaken uit hun verleden meepakken in de relatie. Je kan niet zomaar zeggen: "laat je bagage achter aan de ingang van de relatie". Nee, je neemt je emotioneel verleden mee, en niet alleen je emotionele verleden, soms ook kinderen uit een vorige relatie, en bepaalde finançiele en andere materiële kwesties, ... Je moet dat ook van mekaar aanvaarden, anders ga je mekaar met de vinger wijzen, de andere is dan de oorzaak van een aantal problemen. Dat is niet wat partners voor het leven doen, zo worden we géén echte zielsverwanten, zo groeien onze zielen niet, zo worden we niet méér (ziels)verwant. Liefde groeit niet door mekaars bagage uit te schakelen, je hebt nu eenmaal oude levenspatronen, krom getrokken denkpatronen, negatieve overtuigingen, oude gevoeligheden ... We leven nu hier in België met een scheidingspercentage van ruim 30%. Statistisch is dat enorm, en dat is het slechte nieuws; maar een veel belangrijker statistische conclusie is dat er doorsnee genomen niet zoveel verschil is tussen de koppels die samen blijven en die uiteengaan. Beide kennen dezelfde problemen. Het grote verschil zijn de vaardigheden die beide hebben om de verschillende uitdagingen die een relatie kent, aan te kunnen. En het goede nieuws is dan dat iedereen dergelijke vaardigheden kan aanleren. Maar het gaat niet alleen om vaardigheden die je kan aanleren.

Wat is nu het geslaagde koppel? Wanneer zeg je: " 't gaat goed " ?
Koppels bij wie het goed gaat:
kunnen goed met elkaar spreken, kunnen knelpunten bespreken, kunnen onderhandelen, kunnen tot een oplossing komen, hebben geloof in elkaar, hebben vertrouwen in elkaar, zijn minder bezig met wat heeft de één, en wat heeft de ander, zijn meer gericht op samenwerken, geven elkaar krediet,zij meten de dingen niet af, steken tijd in hun relatie,stellen doelbewust prioriteiten, reageren ergernissen en frustraties niet op elkaar af,hebben een echt kameraadschapshuwelijk,

Géén enkel gezin kan aan al deze punten voldoen, dat is enkel als het goed gaat. Elk gezin maakt een periode of periodes door dat ze 'in de clinch' liggen, dat ze de relatie in vraag stellen. En er op die momenten over praten is niet zo gemakkelijk, je hebt dan immers misverstanden. En dat is het belangrijke punt. " Het misverstand is een grond categorie van het menselijk bestaan!!!" Je kan niet buiten misverstanden!!! Perfecte communicatie bestaat niet. Soms weten we het zelf niet goed, wat we willen zeggen, idem voor de andere. Mekaar verkeerd verstaan is inherent aan ons mens zijn. Doorheen het leven heb je schommelbewegingen, periodes van rust, en periodes dat het slecht gaat, en dan denkt men soms: "het zal niet meer gaan". Soms wordt het dan ook een relatiebreuk, soms kan je door er aan te werken het tij keren, en dan wordt de relatie soms weer solieder.

Er is ook een verschil in communicatiestijl tussen mannen en vrouwen. Het niet willen of kunnen intens communiceren heeft niet veel met liefde te maken. Het is de dagelijkse inzet die liefde is. Er zijn veel mogelijke verklaringen voor moeilijke communicatie.

dat kleine verschil, waardoor je in een vicieuze cirkel komt in de gezinsinteractie. het versschil in communicatiestijl: bv mannen die niet zo graag praten, niet alles willen bespreken, liever andere wegen van contact hebben bv de seksuele weg (typisch voor mannen); bv mannen zullen een ruzie goed maken met vrijen en vrouwen willen dat het eerst moet geod gemaakt worden, voor het vrijen. angst voor, bang zijn voor intimiteit, een stuk introvertie; immers je kwetsbaarheid stijgt, je toont je zwakker, je geeft je wat over; als oplossing kan je hier het vertrouwen vergroten, hoe meer je pusht, hoe meer je in een vicieuze cirkel komt. Leren daar vertrouwenwekkend mee om te gaan. Mannen en vrouwen kunnen heel wat andere verwachtingen hebben ivm hun relatie. De een zegt kameraadschappelijk is OK, de ander wil dat de relatie altijd erg intiem is. Kan een relatie nog een relatie genoemd worden als de sex maar half en half is. Mensen verschillen in verwachtingen en zo ook in intensiteit van contact of sexuele relatie. Bijna nooit kan je identiek hetzelfde willen. Tijdens de verliefdheid vallen die verschillen niet zo op, maar later wel. Sommige willen niet altijd knuffelen, ze zitten liever ieder in hun hoekje. Elk koppel moet zijn eigen weg hierin vinden: het optimale vinden voor elk koppel. Bij behoefte aan uitwisseling moet je daar ook opletten. De een komt altijd dichter, en de ander schuift altijd wat op. Zo krijg je een vicieuze cirkel. Men loopt in een kringetje en dat weegt, niet de verschillen zelf. Hoe sterk zijn de behoeften, welk is de gulden middenweg tussen de verschillende behoeften van beide personen ?

Het is niet zo dat een koppel in elkaar past als een puzzle. Dat gaat zo maar niet.

Wanneer kan relatietherapie helpen?
In relaties waar men nog vecht met een oud zeer, of blinde vlekken, waar ze dat projecteren op hun partner, en daardoor in conflict geraken, wat ze zelf niet begrijpen. Hier kan relatietherapie helpen. Het kan ook helpen als men bepaalde practische vaardigheden (bv uitpraten) niet ontwikkeld heeft. En als het gaat om fundamentele incompatibiliteit dan gaat die relatietherapie de echtscheiding in de hand werken, en dat kan een oplossing zijn. Mensen kunnen daarvan heropleven.

Doorverwijzing is een belangrijk moment in het genezingsproces.
Therapie is dikwijls pijnlijk en heel hard emotioneel werk.
Waarom zou je kiezen voor een relatietherapie? Hulp aan koppels
Wat is een goede, levensvatbare relatie ?

Je kan je relatie beoordelen op basis van een vijftal thema's.

1) Emotionele samenhorigheid: er kan goed over gevoelens worden gepraat en deze worden ook geuit. Er is voldoende overeenstemming tussen jou en je partner voor wat betreft doelen, activiteiten en opvattingen. Je laat regelmatig merken dat je van de ander houdt. Jullie kunnen op elkaar bouwen en op elkaar vertrouwen.
2) Onafhankelijkheid: je partner heeft respect voor je en probeert niet om je te veranderen maar aanvaard je zoals je bent. Je partner heeft niet de neiging om je te controleren of de baas over je te spelen. Jullie zijn eerlijk tegenover elkaar: er kan veel besproken en gezegd worden en je kan goed naar je partner luisteren.
3) Identiteit: je hebt een positieve en realistische evaluatie van jezelf als partner en, mede door de relatie, een positief zelfbeeld en algemene levenstevredenheid.
4) Conflicthantering: jij en je partner gaan op een adequate manier om met conflicten, door rustig met elkaar te praten en op een rustige manier tot een oplossing proberen te komen.
5) Seksualiteit: je bent tevreden over de seksualiteit en over de afstemming tussen jou en je partner met betrekking tot jullie individuele behoeftes op seksueel gebied.

Het is best mogelijk dat je relatie op meerdere van die thema's laag scoort of vast komt te lopen. Erover praten is de beste manier om er iets aan te doen. Zo kan je het meer van op afstand bekijken, kan je dingen leren relativeren en een plaats geven. Zo kan je zelf, je partner en je relatie ook meer en beter groeien.

Wat maakt relaties (soms) zo moeilijk ?
- Je bent op de eerste plaats verschillend van je partner. Jullie komen uit verschillende gezinnen, families, achtergronden, milieus, enz
- Sommigen hebben een moeilijke jeugd achter de rug, en dragen allerlei meningen, visies, gedragspatronen, angsten en dgl nog mee. Dat heeft dikwijls onbewust een diepgaande en soms nefaste invloed op je huidige relatie(s).
- Er zijn allerlei onderliggende tegenstrijdige verwachtingen en verlangens.
     - De ene partner wil bv meer nabijheid, de andere wil meer afstand.
     - De ene wil meer autonomie, de andere meer controle.
     - De ene wil alles plannen en regelen, de andere wil meer spontaan leven en meer leven van wat zich elke dag aandient.
     - De ene is meer conventioneel, de andere meer onconventioneel.
     - De ene wil graag veel sociaal contact, de andere is meer op zichzelf ...      - enz.
- Heel dikwijls wordt je aangetrokken tot bepaalde eigenschappen van je partner, die net later juist voor diepgaande problemen gaan zorgen. Je was bv zo aangetrokken tot de stevige uitstraling van je partner, maar nu ervaar je hem als een ongenaakbare blok. Of je was zo aangetrokken tot de vrolijkheid van je partner, maar nu blijkt ze lastig en depressief te reageren.
- Soms zou je je partner willen veranderen, maar dat werkt niet. Wat telt is de wijsheid te ontwikkelen om te weten wat je van elkaar zal moeten aanvaarden, en wat je bij elkaar in overleg kan proberen te veranderen.
- Er zijn kleine conflicten over bv huishoudelijke takenverdeling, en er zijn grote conflicten bv over kinderen willen of niet, over hoe kinderen opvoeden, over wat je had verwacht van de relatie, en wat nu blijkbaar totaal anders blijkt te zijn ... Maar jullie blijken daar niet op een redelijke manier over te kunnen praten ...
- Elke relatie kent verschillende fasen: het begin, ..., de rijping, de fase van kinderen, de fase van nestvlieding, de langdurige relatie, samen oud worden en zorg behoeven, enz ... Al die fasen brengen crisissen of veranderingen mee ...
- Een relatie kan ook onder druk komen te staan van een te jachtig leven, werkdruk, ziekte, teveel stress, allerlei tegenslagen, de dood of ziekte van een kind of dierbare, moelijkheden in de opvoeding van de kinderen, enz ...
- Enz ...

Relatieproblemen preventief oplossen:
Partnerrelatietherapie kan ook preventief werken. Heel wat afspraken worden zowel bewust als onbewust gemaakt. Hoe ga je op een dieper niveau met elkaar om? Hoe praat je met elkaar? Hoe los je conflicten op? Inzicht in al deze processen kan relatieverdiepend werken en heel wat leed besparen.

Een relatie checkup ?
Het hoeft er daarom niet allemaal zo problematisch aan toe te gaan. We kennen allemaal een medische check up, sommigen doen dit jaarlijks, voor onze auto is een jaarlijkse check-up zelfs verplicht. Waarom zouden we dan niet eens tijd besteden om een balans op te maken van onze intieme relatie. Aan de hand van vijf thema's "Emotionele samenhorigheid, Onafhankelijkheid, Identiteit, Conflicthantering, Seksualiteit" kan je bij Mandala vzw zo'n relatie check-up laten maken. Wat zijn de sterke en zwakke punten in je relatie. Waar moet er hoognodig worden bijgeschaafd?

Enkele voorbeelden van voorkomende problemen:
- Waar staan we in onze relatie? Hoe kunnen we preventief zorg dragen voor onze intieme relatie?
- We hebben veel ruzie. En de periodes tussen de ruzies worden steeds korter.
- Onze ruzies escaleren, nochtans gaat het meestal over kleinigheden.
- Ik wil met mijn partner over mijn problemen praten, maar daar komt nooit iets van terecht.
- We leven al jaren naast elkaar heen. Ieder heeft zijn eigen leven. Heeft deze relatie nog wel zin?
- We begrijpen elkaar niet meer.
- We worden geconfronteerd met ernstige seksuele problemen.
- We zitten in een spiraal van steeds heviger wordende emotionele discussies.
- Ik vind dat alles op mij neer komt, we komen niet tot een goede werkverdeling van allerlei huishoudelijke taken.
- Mijn partner is zo gesloten en ik wil graag van alles met elkaar bespreken, en dat lukt niet. Op die manier groeien we steeds verder uit elkaar.
- Mijn partner gaat vreemd.
- Hoe langdurige relaties boeiend houden? Hoe kan ik mijn relatie verdiepen?
- Onze ruzies escaleren, er vallen soms rake klappen, hoe gaat dat aflopen?
- Fysiek geweld in je relatie? Hoe dat geweld stopzetten? Wat is mijn aandeel als slachtoffer?
- Mijn partner slaat mij, maar ik kwets hem ook, jaag hem tegen het plafond, ik weet dat het fout is, maar toch doe ik het. Hoe kan ik dit keren?
- Ik sla mijn partner, ik schaam me, en toch gebeurt het telkens weer. Hoe kan ik dat aanpakken? Wat gebeurt er? Hoe komt dat?
- Ik twijfel aan mijn relatie. Heb ik te hoge verwachtingen? Wanneer is een relatie goed genoeg?
- Mijn partner wil scheiden, maar ik niet. Wat is voor mij een leefbaar scheidingsverhaal? Ik voel me hopeloos, angstig, verlaten, ...maar ook kwaad, agressief, ... Hoe ga ik daar mee om? Hoe moet het met de kinderen? Is er nog hoop?
- Ik wil scheiden, maar mijn partner niet. Hoe kan ik mijn twijfels, angst, schuldgevoelens, verantwoordelijkheid hanteerbaar maken?
- Scheiden of niet? Het is vaak géén oplossing om je relatie te stoppen. Je eigen kwetsuren los je niet op door uiteen te gaan, je neemt die immers mee naar je volgende relatie. Het is dus zeker de moeite waard om eerst te bekijken welke les je te trekken hebt uit de huidige relatieproblemen. In sommige gevallen is scheiden dan weer de enige oplossing.
- Bij het begin van een volgende relatie: een hersamengesteld gezin, stiefouders, stiefkinderen, ... Ouderbegeleiding kan hier zinvol zijn ...

Een oplossing zoeken:
Je kan natuurlijk altijd proberen je problemen zelf op te lossen. Maar als je er niet uit geraakt, kan je best beroep doen op een therapeut.

Relatieproblemen: een unieke groeikans?
Je kan relatieproblemen ook zien als een unieke kans om eens extra diep op je relatie en op jezelf in te gaan. Dieper ingaan op deze problemen kan enorm belangrijk zijn voor ieders individuele groei, ook als je tenslotte beslist om niet bij elkaar te blijven. Welke kwetsbaarheden zitten er achter die heftige reacties die jullie in jullie ruzies hebben? Welke pijn moet je jezelf toeëigenen, in plaats van de schuld bij je partner te leggen, enz. Partners kiezen elkaar niet zomaar, een deel van jullie proces kunnen jullie dus best samen doormaken.

Nogal wat koppels gaan veel te vlug uit elkaar. Onderzoek wijst uit dat koppels na twee jaar scheiden dikwijls spijt hebben. Ze zeggen dan: " als ik dezelfde energie, die ik na mijn scheiding in mijn nieuwe levensituatie heb moeten stoppen, in mijn bestaande relatie had gestoken, dan had ik die relatie wellicht kunnen redden en op een nieuw (voldoening gevend) spoor kunnen trekken."

Wat bepaalde je partnerkeuze ?
Partners kiezen elkaar dikwijls vanuit onbewuste motieven. Ervaringen uit het gezin van oorsprong kunnen daar een belangrijke invloed op hebben. Zelfs diepe kindbehoeften kunnen de keuze van een partner rechtstreeks beïnvloeden. Sommige partners komen in een emotionele fusie terecht, waardoor ze elkaars groeien belemmeren en onmogelijk maken. Te sterke loyauteiten naar het gezin van oorsprong of zelfs naar vroegere partners kunnen het paar parten spelen.

Relaties vandaag:
Relaties zijn géén einddoel meer. Vroeger was je met te trouwen van de straat. Nu wordt er veel meer verwacht van een relatie: het is nu meer een manier van samenleven.

Je partner wil niet mee komen:
Je kan natuurlijk ook individueel aan je relatieproblemen werken, bv als de andere partner toch niet mee wil. Je kan in zo'n gesprekken toch stilstaan bij wat je dwars zit en samen met de hulpverlener bespreken wat je er kan aan doen. Vroeg of laat kan men dan nog proberen de partner erbij te betrekken.

De echtscheiding en daarna?
Ook na de scheiding is het mogelijk dat beide, of één van beide de situatie niet aankunnen, dat de kwetsuren te diep zitten, of nog te recent zijn, dat er géén vertrouwen is, enz. ... Beide partners blijven dikwijls zitten met gevoelens van pijn, onmacht, kwaadheid, woede, verdriet, onbegrip, schuldgevoelens, ... Om afscheid te kunnen nemen van elkaar is het belangrijk dit te kunnen uitspreken, te verhelderen. De therapie heeft dan niet de bedoeling om de relatie te herstellen, maar wel om betekenis te geven aan deze belangrijke fase in je leven. Om te leren uit wat fout ging voor de volgende relatie. Om een synthese te maken van wat goed ging en wat fout ging. Om een goede verstandhouding te kunnen ontwikkelen voor de verdere opvoeding van de kinderen als die er zijn.

Hoe verloopt zo'n relatietherapie en wat is de duur van?
We starten met een intakegesprek waarbij beide partners aanwezig zijn.
Daarop wordt met elk van de partners een individueel gesprek gepland.
Vervolgens worden de partners samen uitgenodigd voor een feedbacksessie, waarin de conclusies van voorgaande gesprekken worden besproken, en waarbij op basis daarvan een therapie of behandelingsplan wordt voorgesteld. Dit plan wordt samen met de partners besproken, geëvalueerd en eventueel aangepast.
Dan gaat de therapie verder. Dit gedeelte kan 8 tot 12 gesprekken inhouden, meestal telkens om de twee weken. Alle mogelijke probleemgebieden kunnen hier besproken worden.
Indien nodig zal nadien de therapie nog verder gezet worden, eventueel kunnen er opvolgingsgesprekken gepland worden..
Een psycholoog kan geraadpleegd worden op doorverwijziging van de arts of op eigen initiatief. Een sessie duurt 1u en kost 40€. Een afspraak kan gemaakt worden op het nummer: 011/33.45.31